Trądzik u dorosłych jest jednym z najczęstszych powodów wizyt w gabinetach dermatologicznych i jednocześnie jednym z najbardziej niezrozumianych problemów skóry. Wbrew popularnym opiniom, nie jest efektem „złej pielęgnacji” ani „okresowego wysypu”. U osób po 25. roku życia zmiany trądzikowe mają zwykle złożone, głębokie przyczyny — hormonalne, metaboliczne, zapalne i psychologiczne. Dlatego podejście funkcjonalne okazuje się znacznie skuteczniejsze niż standardowe kremy i antybiotyki.
Główne przyczyny trądziku u dorosłych
Zaburzenia hormonalne
Najczęściej trądzik wynika z nadwrażliwości gruczołów łojowych na androgeny (testosteron i DHT). U kobiet zmiany pojawiają się głównie w okolicy żuchwy, brody i szyi. Z takimi objawami często współistnieją: insulinooporność, PCOS, zaburzenia tarczycy, niski poziom progesteronu, PMS lub nieregularny cykl. Hormony działają jak „sterowniki” skóry — jeśli są rozregulowane, skóra reaguje jako pierwsza.
Stres i układ nerwowy
Przewlekły stres podnosi poziom kortyzolu, a ten z kolei:
- zwiększa produkcję sebum,
- nasila stany zapalne,
- zaburza regenerację skóry,
- pogarsza jakość snu (co samo w sobie pogarsza trądzik).
To dlatego wiele osób widzi nasilenie zmian podczas trudniejszych emocjonalnie okresów.
Zaburzenia jelit i stan zapalny
Oś jelita–skóra to jeden z najważniejszych mechanizmów regulujących trądzik. Dysbioza, przerost drożdżaków, nietolerancje pokarmowe i przewlekły stan zapalny bardzo często nasilają zmiany zapalne skóry — nawet jeśli dieta wydaje się „zdrowa”.
Agresywna lub źle dobrana pielęgnacja
Nadmierne oczyszczanie, wysuszanie, peelingi „na własną rękę”, silne retinoidy stosowane bez nadzoru — wszystko to prowadzi do uszkodzenia bariery hydrolipidowej, co z kolei napędza stan zapalny i nadprodukcję sebum.
Jak wygląda skuteczne leczenie funkcjonalne?
Diagnostyka
Zamiast zgadywać, warto zacząć od badań: FT3/FT4/TSH, prolaktyna, testosteron, SHBG, glukoza i insulina, CRP, witamina D, morfologia, ferrytyna. Czasem konieczna jest diagnostyka jelit.
Regulacja hormonów i stylu życia
Przywrócenie równowagi hormonalnej często jest kluczem do redukcji zmian. Włączamy pracę z rytmem dobowym, oddech, mindfulness, pracę z układem nerwowym, a także wsparcie dietetyczne.
Naprawa bariery skóry
Delikatne oczyszczanie, retinoidy w bezpiecznych protokołach, kwas azelainowy, substancje kojące, antyoksydanty. Skóra musi najpierw odzyskać równowagę, dopiero potem można działać silniej.
Zabiegi
W zależności od potrzeb stosuje się mezoterapię przeciwzapalną, peelingi medyczne, laseroterapię, biostymulatory lub terapie łączone.
Trądzik dorosłych jest sygnałem ciała — nie defektem kosmetycznym. Leczenie przyczyny, a nie tylko objawów, pozwala uzyskać trwałe rezultaty.